Bila sebut Google Forms, perkara pertama yang terlintas biasanya kuiz objektif. Cikgu bina soalan, murid jawab, markah keluar secara automatik.
Memang mudah! Tetapi kalau Google Forms hanya digunakan untuk kuiz, sebenarnya banyak lagi potensi yang belum kita teroka.
Dengan sedikit kreativiti, Google Forms boleh membantu cikgu mengenal pasti pengetahuan awal murid, memberikan maklum balas, menyediakan latihan berbeza dan merancang intervensi.
Ini enam teknik yang cikgu boleh cuba tanpa perlu memasang aplikasi tambahan.
1. Exit Ticket — Semak Kefahaman Sebelum Murid Keluar Kelas
Pernah selesai mengajar dan tertanya-tanya sama ada murid benar-benar faham?
Cuba sediakan Google Forms dengan hanya tiga soalan:
- Apakah perkara paling penting yang dipelajari hari ini?
- Bahagian manakah yang masih mengelirukan?
- Sejauh mana kamu yakin memahami topik ini?
Murid menjawab pada lima minit terakhir PdP. Cikgu pula menyemak respons untuk menentukan perkara yang perlu diulang atau diperkukuh pada kelas berikutnya.
Tip: Gunakan soalan Linear scale untuk mengukur keyakinan murid dari 1 hingga 5. Ingat, keyakinan bukan semestinya bukti penguasaan, jadi gabungkan dengan soalan yang menguji kefahaman.
2. Diagnostic Assessment — Kenal Pasti Pengetahuan Awal Murid
Sebelum memulakan topik baharu, apa kata kita lihat dahulu perkara yang murid sudah tahu?
Contohnya, sebelum mengajar pengaturcaraan dalam Asas Sains Komputer, cikgu boleh menyediakan lima soalan tentang pemboleh ubah, input, output dan struktur kawalan.
Aktifkan Make this a quiz di bahagian Settings dan tetapkan skema jawapan.
Daripada keputusan tersebut, cikgu boleh mengenal pasti konsep yang sudah dikuasai dan salah faham yang perlu diperbetulkan.
Idea PdP: Gunakan hasil pentaksiran diagnostik untuk merancang aktiviti pengukuhan atau pengayaan, bukan semata-mata memberikan markah.
3. Branching Questions — Soalan Berbeza Mengikut Jawapan Murid
Ini antara fungsi Google Forms yang menarik tetapi mungkin belum ramai guru mencubanya.
Melalui Go to section based on answer, cikgu boleh mengarahkan murid ke bahagian berbeza berdasarkan pilihan jawapan.
Contohnya, murid Matematik menjawab satu soalan asas tentang pecahan.
Jika memilih jawapan yang betul, mereka dibawa ke bahagian soalan mencabar. Jika tersalah pilih, mereka dibawa ke bahagian pengukuhan dengan contoh tambahan.
Cara cuba: Bina beberapa section, gunakan soalan Multiple choice atau Dropdown, kemudian pilih Go to section based on answer melalui menu tiga titik.
Fungsi ini membolehkan cikgu menyediakan laluan pembelajaran terbeza, walaupun penilaiannya masih berdasarkan pilihan jawapan yang ditetapkan.
4. Maklum Balas Automatik — Bukan Sekadar Betul atau Salah
Markah sahaja kadangkala tidak membantu murid memahami kesilapan mereka.
Dalam mod kuiz Google Forms, cikgu boleh menggunakan Add answer feedback untuk memberikan penerangan atau pautan bahan pengukuhan.
Contohnya, murid menjawab soalan Sains tentang proses fotosintesis.
Apabila jawapan salah, cikgu boleh menyediakan penerangan ringkas tentang konsep tersebut serta pautan video yang berkaitan.
Idea PdP: Berikan maklum balas yang menerangkan sebab sesuatu jawapan betul atau salah, bukan sekadar meminta murid mencuba lagi.
Dengan cara ini, kuiz menjadi sebahagian daripada proses pembelajaran.
5. Pentaksiran Reflektif — Biar Murid Nilai Pembelajaran Sendiri
Bukan semua pentaksiran perlu mempunyai markah.
Kadangkala kita mahu murid menilai kemajuan, mengenal pasti kesukaran dan menetapkan sasaran mereka sendiri.
Cuba bina borang refleksi mingguan dengan soalan seperti:
- Apakah kemahiran yang sudah kamu kuasai?
- Apakah cabaran terbesar minggu ini?
- Apakah tindakan yang akan kamu ambil untuk memperbaiki pembelajaran?
Gunakan soalan Paragraph supaya murid boleh memberikan penerangan lebih mendalam.
Idea PdP: Bandingkan refleksi murid pada awal dan akhir sesuatu projek untuk melihat perubahan kefahaman serta kesedaran kendiri mereka.
Cikgu juga boleh memberikan respons secara individu melalui perbincangan atau maklum balas susulan.
6. Analisis Respons — Jadikan Data Panduan Intervensi
Selepas murid menjawab Google Forms, jangan terus tutup borang tersebut!
Pergi ke bahagian Responses → Summary untuk melihat taburan jawapan dan ringkasan keputusan.
Jika menggunakan mod kuiz, cikgu juga boleh melihat soalan yang kerap dijawab salah.
Lebih menarik, respons boleh dihubungkan dengan Google Sheets untuk dianalisis dengan lebih terperinci.
Idea PdP: Jika ramai murid tersalah jawab soalan berkaitan formula tertentu, gunakan dapatan tersebut untuk merancang aktiviti pemulihan atau penerangan semula.
Inilah kelebihan pentaksiran formatif. Data bukan sekadar disimpan, tetapi digunakan untuk membuat keputusan pengajaran.
Nak Cuba? Mulakan dengan 3 Soalan Sahaja!
Kalau cikgu baru hendak bermula, saya cadangkan teknik pertama: Exit Ticket.
Sediakan satu Google Forms ringkas, kongsi pautan atau kod QR dan beri murid lima minit untuk menjawab.
Kemudian, pilih satu dapatan yang boleh membantu cikgu menambah baik PdP seterusnya.
Tak perlu bina borang panjang. Yang penting, setiap soalan mempunyai tujuan yang jelas.
Satu perkara lagi, apabila menggunakan akaun DELIMa KPM, pastikan tetapan perkongsian dan pengumpulan maklumat murid bersesuaian dengan keperluan sekolah. Elakkan mengumpul data peribadi yang tidak diperlukan.
Akhir Kata
Google Forms bukan sekadar alat untuk menyediakan kuiz dan mengira markah.
Ia boleh menjadi alat pentaksiran diagnostik, refleksi, pembelajaran terbeza, maklum balas dan analisis pencapaian murid.
Pentaksiran yang baik bukan hanya memberitahu berapa markah murid dapat, tetapi membantu cikgu menentukan apa yang perlu diajar selepas itu.
Jadi, antara enam teknik ini, yang mana satu cikgu mahu cuba dalam kelas minggu ini?
— Cikgu Siber